In memoriam Alfred Hafkenscheid

Portret van een Schilder

Het Dagblad van het Noorden publiceerde onderstaande in memoriam:

De Drentse kunstschilder en DSG lid Alfred Hafkenscheid is zondag 9 augustus 2026 op 90-jarige leeftijd in Zuidlaren overleden, zo hebben zijn zonen bekend gemaakt. Schepper van een huiveringwekkende en desolate wereld.

Hafkenscheid werd op 29 februari 1936 geboren in Blitar op Java, in het toenmalige Nederlands-Indië. In 1968 kwam hij naar Drenthe. Hij woonde en werkte vele decennia in Schipborg. Hij gold als een van de belangrijke schilders van Drenthe en laat een omvangrijk oeuvre van schilderijen en tekeningen na.

Culturele Prijs van Drenthe

In 2012 ontving Hafkenscheid de Culturele Prijs van Drenthe voor zijn oeuvre en zijn betekenis voor de beeldende kunst in de provincie. Daarbij hoorde een expositie in het provinciehuis. Een jaar eerder verscheen de monografie Alfred Hafkenscheid. Schilderijen en tekeningen. In 2017 werd bij Pictura in Groningen een grote overzichtstentoonstelling van zijn werk gehouden.

Naar verluidt hadden de ambtenaren van de provincie in 2012 nogal moeite met de getoonde kunstwerken en belegden ze in die periode vergaderingen liever buiten het pand, zodat bezoekers niet geconfronteerd hoefden te worden met vervormde naakten en mistroostige landschappen van Hafkenscheid.

Zijn werk was ongemakkelijk. Huiveringwekkend. Gruwelijk soms. Hij schilderde niet om te behagen, maakte geen kunst met winstoogmerk, geen werk voor de massa. In de provincie waar de schoonheid van het landschap het allerhoogste goed is – een marketingtool, een unique selling point – toonde Alfred Hafkenscheid een wereld die we liever niet zien.

In zijn landschappen verbeeldde Hafkenscheid eenzaamheid, vervreemding en angst. „Desolate en kille vergezichten met afgezaagde bomen onder een dreigende hemel”, noteerde Dagblad van het Noorden-cricitus Illand Pietersma bij een expositie in Assen. En over het mensbeeld: „Iedereen staart langs elkaar heen en leeft binnen een in zichzelf gekeerde, eigen wereld.”

Jappenkamp

Hafkenscheids moeilijk te doorgronden werk is te verdelen in vier periodes: tot 1982 landschappen, tot 1989 poppen en clowns, tot 2009 vervormde mensfiguren en sindsdien ’gedempte dramatiek’. Zijn fascinatie voor lelijkheid en gruwelen kwam voort uit zijn jeugd in jappenkampen. Toch maakte hij geen traumakunst. Het ging hem om de intensiteit van de achterkant.

Alfred Karel Hafkenscheid, die voor de liefde naar Drenthe kwam, woonde de laatste jaren in een verpleeghuis in Zuidlaren. Hij leed aan de ziekte van Alzheimer.

In 2012 maakte documentairemaakster Lydia Tuijnman met cameraman Martijn Pot, geluidsman Geert Gritter en editor Sytse Kramer, een psychologisch portret van Hafkenscheid voor RTV Drenthe.
De documentaire staat nog altijd online op het YouTube-kanaal van RTV Drenthe.

In memoriam Andrijana Martinovic

Andrijana Martinovic 1968 Rijeka (Kroatië) – 21 juli 2026 Gasselte

 Op 21 juli is ons oud- bestuurslid Andrijana Martinovic overleden. Vanaf het begin van haar lidmaatschap was Andrijana zeer betrokken bij het DSG. Als lid van de ballotagecommissie heeft zij zich in 2012 sterk gemaakt voor jonge leden. Ze heeft samen met onze secretaris Alfred Krans vele exposities georganiseerd buiten onze provincie en in Ost Friesland.

Andrijana Martinovic studeerde in 1995 af aan de Academie voor Beeldende Kunsten St. Joost in Breda: sculptuur en monumentale vormgeving. Over haar werk zei ze:

Een moment, de sfeer, een open landschap, een gesloten blik,
De vogel, stilte… toebehorend aan het dagelijkse – de werkelijkheid.
Daar sta je dan! In de spiegeling van het onzichtbare.
Hier wordt geschapen wat niet gevonden was en schrijdt voorbij wat niet werd herkend.
De tijd wordt verruild voor het wachten.
Verlangen liefgehad.
Het materiaal waaruit een beeld gestalte krijgt laat ik zo veel mogelijk zichtbaar. In de openingen en de schaduw schuilt een andere dimensie van dezelfde ‘realiteit’.

Andrijana heeft in binnen – en buitenland geëxposeerd:
Drents museum – Assen
Museum Möhlmann – Appingedam
Palais Rastede – Oldenburg – Duitsland
Galerie Lauswolt   – Ureterp
Galerie Kultur Initiative Ruhr – Oberhausen -Duitsland
Galerie Francis Mare 2008  – België
Art Breda -Breda
Realisme Beurs – Amsterdam

Na het onverwachts overlijden van haar man is zij teruggegaan naar Kroatië om haar moeder te verzorgen. Vorig jaar kwam Andrijana weer terug naar Nederland, de meesten van ons hebben haar nog gezien en gesproken op onze laatste jaarvergadering. Haar vele hartelijke omhelzingen met velen van ons, bleken de laatste te zijn. 
Andrijana was toen al ongeneeslijk ziek.

Wij zullen haar gedrevenheid, haar hartelijkheid en natuurlijk haar bijzondere kunst missen. Ik wens, namens het bestuur en onze leden, haar familie en haar naasten heel veel sterkte.

Fokko Rijkens,
Voorzitter van de Beeldende Kunstenaars Vereniging Drenthe.

Op Facebook staat ook een prachtig bericht van Rob Møhlmann van Museum Møhlmann:
Andrijana Martinovic en het mysterie van haar zwarte gaten

In memoriam Frans van der Veen 1935 – 2023

Een van de aardsvaders van het DSG is van ons heen gegaan. Hij was al vanaf 1962 lid van het DSG. Hij was duidelijk geen slapend lid. Hij schreef veel voor het DSG, zoals het boek Vijftig jaar Drents Schildersgenootschap Gekleurd Beeld.  Ook stelde hij tentoonstellingen samen voor het DSG. Op vergaderingen was hij tot op de laatste jaren na duidelijk aanwezig en was nooit te verlegen om zijn mening te uiten.
Als schilder was hij autodidact Zijn aanvankelijk zeer kleurig werk kent twee hoofdthema’s: de onmiddellijke (Drentse) omgeving en het zuidelijk landschap van Spanje, Italië en Frankrijk. Halverwege de zestiger jaren ontstonden uit de zuiderlijke landschappen half abstracte en abstracte composities in emailachtige, gloeiende kleurvlakken. Frans was ook van 1955 tot 1971 recensent bij krant en radio en van 1965-1971 docent aan ABK Minerva.

Frans was heel belangrijk voor Meppel. Als tentoonstellingsmaker wist hij vanaf midden jaren zestig met minimale middelen exposities te realiseren die niet zouden misstaan bij de musea in de Randstad. Met flair en bluf bracht hij Picasso naar Meppel, wist hij topstukken van Chabot en Mankes binnen te halen en organiseerde beeldhouwtentoonstellingen van hoog niveau.  In 1971 werd Van der Veen benoemd als directeur van schouwburg Ogterop in Meppel om uiteindelijk in 1987 in dezelfde hoedanigheid zijn carrière af te sluiten bij de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Maar Van der Veen bleef toch vooral in hart en ziel kunstschilder; door de jaren heen ontwikkelde hij een breed oeuvre, uiteenlopend van snelle Rembrandtieke impressies tot doorleefde abstracte werken, aldus de website van De Secretarie in Meppel.